Middle East Armenian Portal
Home News Forums   Articles   Directory Links Downloads Photos Services Events Calendar About us  
 
Articles > Traditional parties > Աւանդականութիւնը ուրկէ՞ կը սկսի ու կը վերջանայ

"The conservatism ... where it starts and where it ends"

Barouyr Aghbashian discusses the dual meaning of "traditional" or "conventional" when it is used to describe the three Armenian historical parties that exist in Diaspora. According to him the word may have negative connotations and it may be circulated to limit the role of the historical Armenian parties and to create an image of being old-fashioned and unrelated to the Armenian or global contemporary issues. He expresses surprise that the Armenians of Diaspora have almost accepted this terminology without noticing its harmful side. Being faithful to tradition is something and being hostage to old doctrines is something else.

Պարոյր Աղպաշեան
Պէյրութ, Լիբանան

Աւանդական բառ-եզրը կարելի է հասկնալ կամ բացատրել երկիմաստ առումներով. մէկը՝ աւանդոյթներու հետեւելու կամ անոնց կառչած մնալու դիտաւորութեամբ, հետեւաբար, դրական նշանակութեամբ, միւսը՝ հնաբոյր կամ կաղապարուած մնալու իրողութեամբ, հետեւաբար, (ինչ որ տեղ) ժխտական։

Բնական է, առաջինի նկատմամբ չի կրնար ցուցաբերուիլ որեւէ վերապահութիւն կամ քննադատական վերաբերմունք, սակայն, երկրորդի պարագային, նոյնը կարելի չէ ըսել, ոչ ալ համակերպիլ այդ դրուածքին։

Եթէ հայ ժողովուրդին (խօսքը կը վերաբերի սփիւռքահայութեան) կազմակերպութիւնները, գործելաձեւերը, յարաբերութիւնները, մօտեցումները, դիրքորոշումները, քննարկումները կամ ընդհանրապէս վերլուծումները պիտի ըլլան աւանդականութեան սկզբունքով, տրամաբանութեամբ ու տհասութեամբ, վա՜յ քեզ հայ ժողովուրդ

Ինչպէ՞ս կարելի է ըլլալ հաւկոյր ու կարճատես, գիտակցաբար թէ ոչ, կառչելով կաղապարուած աւանդականութեան, գործելով այդ ոճով, շարժելով այդ եղանակով, յարաբերելով այդ ձեւով։

Յարաշարժութեան, յառաջդիմութեան ու կենսունակութեան այս դարուն, ո՞րքանով ներելի է ըլլալ այնքան աւանդական, ապրիլ աւանդականութիւն ու մանաւանդ քարոզել աւանդականութիւն, երբ պահն ու ժամանակները այլ պահանջքներ ունին - այժմէական ու հրամայական։

Ինչպէ՞ս կը խօսուի ազգային-քաղաքական հրատապութիւններու մասին, զանոնք բարեկարգելու կամ բառնալու մտահոգութեամբ, բայց կախուածութիւն կը ցուցաբերուի աւանդականութեան աւանդական հայեացքներուն, ըմբռնումներուն ու դատումներուն նկատմամբ, աւանդաբոյր եւ աւանդամէտ մտածողութեամբ։

Հայաստանցի հայրենակիցները, օրինակի համար, երբ կը խօսին Սփիւռքի մէջ գործող հայ ազգային կուսակցութիւններուն մասին, զանոնք կանուանեն աւանդական կուսակցութիւններ, իսկ Սփիւռքէն ոչ ոք կը հակազդէ այդ անուանարկումին։

(Ի դէպ, իմ Զարթօնքեան խմբագրական-հրապարակագրական գրութիւններուս մէջ, բազմիցս անդրադարձած եմ այս կոպտութեան ու հիմնովին մերժած այդ յորջորջումը, սակայն ոչ մէկ արձագանգ հայրենի պատկան կողմերէն)։

Պէտք է տարուիլ մտածելու, թէ հայաստանցիները (կրնա՞յ ըլլալ) թերեւս երկու նպատակով զանոնք կը կոչեն աւանդական.

ա. Անգիտութեամբ, մինչդեռ՝ հայ ազգային կուսակցութիւնները այդպէս կոչելը կամ համարելը անընդունելի եւ անհանդուրժելի որակում են, ի դէմս անոնց ունեցած գործունէութեանց, վաստակին ու փորձին, տակաւին չհաշուած, որ արեւմտահայերէնի մէջ, աւանդական ըլլալը կամ աւանդականօրէն գործերը այնքան ալ բաղձալի դարձուածքներ չեն։

բ. Գիտութեամբ (ինչ որ խիստ վտանգաւոր է ու պէտք է մտահոգէ բոլոր աւանդականները), թէ՝ սփիւռքահայ այդ կազմակերպութիւնները վերջացած են ու դարձած աւանդական, մնալով մօտիկ թէ հեռաւոր աւանդականութեան մէջ։

Ենթադրութի՞ւն է ասիկա, վարկա՞ծ, թէ՞ տեսակէտ։

Ամէն ոք կրնայ իւրովի մեկնաբանել կամ տեսնել հարցերը, բայց, ի՞նչ կը փոխուի տիրող ու գործող իրականութենէն. երբ Սփիւռքի մեծամասնութիւնը ինքզինք դրած է աւանդականութեան պարունակին մէջ եւ աւանդականութեան ակնոցով կը դիտէ հայ իրականութիւնը։

Հետաքրքրական է, ինչո՞ւ հայրենի պետական քաղաքական հասարակական թէ կուսակցական շրջանակները, երբ կը խօսին հայրենիք վերադարձած ՆՈՅՆ կուսակցութիւններու ու հոն գործողներու մասին, չեն ակնարկեր անոնց աւանդականութեան ինքնութեան, բայց, կը շեշտեն անոնց աւանդական ըլլալու հանգամանքը։

Ասիկա չի՞ մտահոգեր աւանդականները եւ աւանդական կուսակցութիւնները։

Ասիկա չի՞ տագնապեցներ աւանդականօրէն գործողները եւ աւանդականահար գործիչները։

Ասիկա չի՞ զգաստացներ աւանդականութեան կառչածները եւ աւանդականութեան ետին պահուտողները։

Ոչ ոք պէտք է ակնկալէ որ այս կամ այն կողմ մը, հոսանք մը, կազմակերպութիւն մը, իր սկզբունքներէն կամ գաղափարական հաւատամքէն հեռանայ կամ հրաժարի, բայց, ո՛չ ալ պիտի ուզէ նաեւ որ, յանուն աւանդականութեան, մնալ հոն՝ ուրկէ բացակայ է հաւաքականութիւնը, շրջանակը։

Վերջին հաշուով, աւանդականութեամբ բարբառողներ, չե՞ն տեսներ (թէ՞ չեն ուզեր տեսնել), ներկառուցային թէ ներազգային գերխնդիրները լուծելու համար, այլեւս անհեթեթութիւն է աւանդականութեան յանկերգը։

Այս մէկը ոչ ոքի շահոյթ կապահովէ, ոչ ալ աւանդոյթ կարձանագրէ, այնքան ատեն որ՝ աւանդականութեան խորագիրին տակ, կը տուժեն սերնդափոխութեան չափանիշերը, նորարարութեան հաւանականութիւնները ու ջահակրութեան կրողները։

Բայց, անգամի մը համար, ըլլանք անաչառ եւ անկեղծ. սփիւռքահայ իրականութեան մէջ, չկա՞ն աւանդականութեան գերիներ, որոնք այդ պատմուճանին տակ, այս կամ այն ձեւով, ոչ միայն կը դաւաճանեն այդ աւանդականութեան, այլեւ կը պղծեն զանոնք։

Ո՞վ կրնայ հակառակը փաստել, երբ ոմանք աւանդականութեան անունով դասալքութիւն կընեն, ուրիշներ՝ բրտութիւն, իսկ ոմանք ալ՝ պոռոտախօսութիւն։

Բան մը կայ որ սխալ է, ասոր կամ անոր մօտ, իսկ ատիկա թափանցիկ է։

Պէտք է մատնանշել զայն (կամ զանոնք), եթէ, իրօ՛ք, տակաւին կան աւանդականութենէն վերածնուած ու վերանորոգուած հաւատքի զինուորներ։

Source: Ramgavar mamul, 19 August 2011 (URL)


Added: Friday, August 19, 2011
Hits: 3247
Comments: 0
[ Back to Article Index | Post Comment ]


        Print
 
Bookmark and Share


Announcements
Azad-Hye Diary
UAE Armenians


















   

Home · News · Forums · Articles · Directory · Links · Downloads · Photos · Services · Diary · Events Calendar · About Us

Copyright © Azad-Hye, 2003-2009. All Rights Reserved.